Od prasy do oliwy na olimpijskie podium: historia nabojów B&P
Naboje B&P są dobrze znane na strzelnicach do rzutków. A zaczęło się w 1885 roku pod Bolonią, gdzie myśliwy i chemik mielili proch na prasie do oliwy z oliwek.…

Naboje B&P są dobrze znane na strzelnicach do rzutków. A zaczęło się w 1885 roku pod Bolonią, gdzie myśliwy i chemik mielili proch na prasie do oliwy z oliwek. Opowiadamy, jak z tego wyrosła marka z olimpijskimi medalami i co mają z tym wspólnego pociski dla Ukrainy.
Powodem był materiał American Rifleman TV: amerykańscy dziennikarze odwiedzili zakład Baschieri & Pellagri i pokazali, jak wytwarza się tam proch i naboje.
Myśliwy, chemik i prasa do oliwy
Pod koniec 1885 roku w Marano di Castenaso, dziesięć kilometrów od Bolonii, dwaj mężczyźni zaczęli testować nowy proch. Settimio Baschieri był myśliwym i właścicielem majątku, Guido Pellagri chemikiem. Chcieli pozbyć się głównej wady ówczesnego prochu czarnego: po strzale w powietrzu wisiała szara chmura, która zasłaniała cel i zdradzała strzelca.

Stary papier firmowy Baschieri & Pellagri: „Włoskie Towarzystwo Produkcji Acapnia”, zakłady w Marano di Castenaso i Quartiere di Chitignano. Zdjęcie: B&P.
Ich pierwszą maszyną była prasa do oliwy z oliwek z kamiennymi żarnami. Stoi do dziś na terenie zakładu. Już w 1886 roku na rynek weszła Acapnia — pierwszy włoski proch bezdymny. Nazwa jest grecka i oznacza „bez dymu”. Zakład B&P działa do dziś w tym samym Marano di Castenaso.
Od prochu do własnych nabojów
Przez pierwsze dziesięciolecia głównym towarem firmy był proch. W latach 20. zbudowała własną strzelnicę do prób prochów i nabojów — jak na prywatną firmę tamtych czasów była to rzadkość.
Własne naboje pojawiły się w latach 30.–40. Dwa z nich, MB Tigre i MB Tricolor, są sprzedawane do dziś. Litery MB to inicjały Marii Baschieri: prochy w firmie tradycyjnie nazywano imionami członków rodziny.
W latach 50.–60. B&P zajęła się strzelaniem do rzutków. Zaczęła wspierać silnych strzelców, uruchomiła przemysłowe nabijanie nabojów i zajęła się plastikową przybitką-kontenerem. Wszystkie części naboju, począwszy od łuski, firma wciąż robi sama, mówi Francesco Scaramuzzi, szef jej działu technicznego.
Gordon: łuska, która tłumi odrzut
Głównym wynalazkiem B&P jest system Gordon. Opracowano go w latach 70., opatentowano w 1989 roku, a w latach 90. uruchomiono masową produkcję.

Nabój B&P w przekroju. Zielony element przy dnie to przybitka denna Gordon. Ilustracja: B&P.
Wcześniej łuska po prostu utrzymywała ładunek. W Gordonie dno łuski jest wykonane inaczej i dodano do niego sprężynującą przybitkę. Według szefa działu technicznego razem działają jak podwójna sprężyna i pochłaniają część odrzutu, która idzie w ramię strzelca. Sama firma nazywa Gordona jedyną prawdziwą rewolucją w historii łuski.
Medale olimpijskie
Na koncie marki jest 14 medali olimpijskich. Nabojami B&P wygrywano na igrzyskach w 1972, 1980, 2000, 2008 i 2012 roku, ale początek był jeszcze wcześniej.
W 1964 roku w Tokio Włoch Ennio Mattarelli zdobył złoto w trapie z rekordem olimpijskim: 198 rzutków na 200. Strzelał nabojami z nowym prochem F2 i to właśnie to zwycięstwo uczyniło proch sławnym. Zmarł w sierpniu tego roku w wieku 98 lat.
Wśród swoich mistrzów olimpijskich firma wymienia jeszcze trzech Włochów. Luciano Giovannetti wygrał trap dwa razy z rzędu, w 1980 i 1984 roku. Ennio Falco zdobył złoto w skeecie w 1996 roku, a Chiara Cainero w 2008.
Kto jest dziś właścicielem B&P
W październiku 2020 roku B&P kupiła inna znana włoska firma amunicyjna — Fiocchi. Sama Fiocchi należy do czeskiej grupy CSG: w 2022 roku Czesi objęli 70% akcji, a od 15 kwietnia 2025 roku są jej pełnymi właścicielami.
Pod koniec 2024 roku CSG kupiła także amerykańską The Kinetic Group — to marki Federal, Remington, CCI, Speer i HEVI-Shot. Zakład spod Bolonii działa więc teraz w jednej grupie z najbardziej znanymi amerykańskimi producentami amunicji.
Co jeszcze warto wiedzieć
- Przybitka, która się rozkłada. W marcu 2022 roku na targach IWA w Norymberdze B&P pokazała Green Core — przybitkę, która całkowicie rozkłada się w przyrodzie. Opracowano ją wspólnie z Uniwersytetem Bolońskim. Według firmy przybitkę rozkładają bakterie obecne w przyrodzie i nie zostają po niej mikroplastiki. Na razie produkuje się ją tylko dla kalibru 12.
- Pociski dla Ukrainy. CSG jest największym uczestnikiem czeskiej „inicjatywy pociskowej”. Dyrektor grupy do spraw kontaktów zewnętrznych, Jan Hamáček, w grudniu 2025 roku powiedział LIGA.net, że CSG dostarczyła Ukrainie 1,5 mln pocisków w 2024 roku i kolejne 1,2 mln w niezakończonym jeszcze 2025. Ponadto na licencji CSG firma „Ukrainian Armor” zaczęła produkować na Ukrainie pociski kalibru 155 i 105 mm.
- Rekordowy debiut giełdowy. 23 stycznia 2026 roku CSG wprowadziła akcje na giełdę Euronext w Amsterdamie i pozyskała 3,8 mld euro. Grupę wyceniono na 25 mld euro, a Euronext nazwała to największym w historii debiutem giełdowym firmy zbrojeniowej. Przychody CSG za 2025 rok wynoszą 6,7 mld euro, a w grupie pracuje ponad 14 tysięcy osób.

Przekrój naboju z przybitką Green Core, która rozkłada się w przyrodzie. Ilustracja: B&P.
Źródła: Shooting Sports USA, American Rifleman, CSG, Euronext, LIGA.net, blog B&P, American Hunter, all4shooters, Caccia Passione.



